TCDN - Không phải doanh nghiệp sử dụng nhiều loại sổ sách đều vi phạm. Theo Ban Pháp chế, Cục Thuế, chỉ những trường hợp cố tình duy trì hai hệ thống sổ kế toán với số liệu khác nhau nhằm che giấu doanh thu, giảm nghĩa vụ thuế mới bị coi là hành vi gian lận, trốn thuế.

Ban Pháp chế, Cục Thuế cho hay, hành vi sử dụng 2 sổ kế toán (hay còn gọi là “2 hệ thống sổ”) là việc một đơn vị lập và vận hành song song từ 2 hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên.

Trong đó, một hệ thống có số liệu “thấp” được dùng để kê khai, báo cáo với cơ quan thuế nhằm giảm nghĩa vụ phải nộp; một hệ thống khác phản ánh doanh thu, chi phí, lợi nhuận thực tế được vận hành nội bộ hoặc để phục vụ mục đích khác (vay vốn, chia lợi nhuận…).

“Bản chất của hành vi này là cố ý che giấu doanh thu, che giấu quy mô hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm làm sai lệch nghĩa vụ thuế. Đây là hành vi bị nghiêm cấm và là một dạng thức điển hình của gian lận, trốn thuế”, Ban Pháp chế nhấn mạnh.

Tuy nhiên, Ban Pháp chế lưu ý, không phải mọi việc doanh nghiệp duy trì nhiều loại sổ, báo cáo nội bộ đều là vi phạm. Sổ sách phục vụ quản trị nội bộ, phân tích, dự báo là hoàn toàn hợp pháp nếu không làm sai lệch nghĩa vụ thuế và không tồn tại song song một hệ thống số liệu tài chính khác với số liệu đã kê khai thuế.

Cụ thể, sổ quản trị nội bộ được sử dụng nhằm phục vụ công tác phân tích, quản trị, dự báo và hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định kinh doanh. Việc sử dụng sổ quản trị không làm phát sinh một hệ thống kế toán riêng mà vẫn bảo đảm số liệu kế toán tài chính là hệ thống số liệu chính thức, thống nhất và khớp đúng với hồ sơ khai thuế. Mọi giao dịch kinh tế đều được ghi nhận đầy đủ, trung thực, không làm sai lệch nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Đồng thời, các số liệu luôn bảo đảm tính minh bạch, có thể đối chiếu, kiểm chứng với hóa đơn, chứng từ và dòng tiền khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Ngược lại, việc tồn tại 2 hệ thống sổ tài chính trong cùng một kỳ kế toán nhằm che giấu doanh thu, chi phí hoặc làm sai lệch kết quả kinh doanh để giảm số thuế phải nộp là hành vi vi phạm pháp luật. Biểu hiện của hành vi này là doanh nghiệp sử dụng 2 bộ số liệu tài chính khác nhau, trong đó doanh thu thực tế cao hơn doanh thu kê khai, một số giao dịch bị ghi nhận ngoài sổ hoặc cố ý tách biệt dữ liệu giữa các phần mềm nhằm tránh việc đối chiếu, kiểm tra của cơ quan chức năng.