TCDN - Ngân hàng Nhà nước đề xuất nâng hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi tối đa lên 350 triệu đồng, gần gấp 3 lần so với mức 125 triệu đồng hiện hành.

Trong dự thảo thông tư đang lấy ý kiến, Ngân hàng Nhà nước cho rằng kinh tế xã hội và hệ thống các tổ chức tín dụng phát triển nhanh, nhưng việc điều chỉnh hạn mức chi trả của bảo hiểm tiền gửi chưa bắt kịp biến động thị trường. 

Quy mô bảo hiểm tiền gửi thời gian qua biến động mạnh, từ khoảng 66.400 tỷ đồng vào năm 2000 lên 10,2 triệu tỷ đồng tại cuối năm ngoái. Riêng giai đoạn 2021-2025, số dư tiền gửi được bảo hiểm tăng gấp rưỡi.

Nhưng trong 25 năm qua, hạn mức chi trả mới có 3 đợt điều chỉnh để tăng hơn 4 lần, từ 30 triệu đồng lên 125 triệu như hiện hành. Đây là số tiền bảo hiểm tối đa bảo hiểm tiền gửi trả cho một khách hàng tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi, gồm gốc và lãi.

Như vậy, hạn mức chi trả tăng hơn 4 lần trong 25 năm trong khi GDP bình quân đầu người tăng đến 22 lần.

Hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi là số tiền tối đa mà tổ chức bảo hiểm tiền gửi thanh toán cho một khách hàng tại một tổ chức tham gia bảo hiểm khi phát sinh sự cố, bao gồm cả gốc và lãi. Việc hạn mức tăng chậm hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế khiến tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người giảm mạnh theo thời gian.

Theo cơ quan quản lý, nếu không sớm điều chỉnh, hạn mức chi trả sẽ ngày càng “tụt hậu” so với thực tiễn phát triển kinh tế và mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Ngân hàng Nhà nước cho rằng việc nâng hạn mức lên 350 triệu đồng không phải là bước điều chỉnh quá đột biến, mà là cần thiết để phản ánh đúng quy mô tiền gửi và mức thu nhập của người dân hiện nay.

Việc tăng hạn mức chi trả được kỳ vọng giúp củng cố niềm tin của người gửi tiền, giảm nguy cơ rút tiền hàng loạt trong trường hợp xảy ra sự cố tại các tổ chức tín dụng, qua đó góp phần ổn định hệ thống ngân hàng và thị trường tài chính.

Theo tính toán của cơ quan quản lý, với hạn mức mới, khoảng 93,7% người gửi tiền sẽ được bảo hiểm toàn bộ tiền gửi tại một tổ chức tín dụng, tăng đáng kể so với tỷ lệ 87,6% theo hạn mức hiện hành.

Con số vẫn thấp hơn mức trung bình toàn cầu (98%), nhưng nằm trong khung tối thiểu theo khuyến nghị của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) là 90-95% và phù hợp với Chiến lược phát triển bảo hiểm tiền gửi là 92-95%. Tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người cũng tăng từ 1 lần lên 2,8 lần, tiệm cận xu hướng toàn cầu là 3,3 lần.

Theo quy định dự kiến áp dụng từ tháng 5/2026, bảo hiểm tiền gửi sẽ thực hiện chi trả trong ba trường hợp chính.

Trường hợp đầu tiên là khi Ngân hàng Nhà nước duyệt phương án phá sản của tổ chức tín dụng hoặc ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi.

Trường hợp thứ hai, Ngân hàng Nhà nước đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt và nhà băng lỗ lũy kế hơn 100% vốn điều lệ.

Trường hợp thứ ba là cơ quan quản lý yêu cầu trả tiền nhằm đảm bảo an toàn hệ thống, trật tự, an toàn xã hội.