TCDN - Liên minh châu Âu (EU) đang lên kế hoạch trừng phạt bổ sung trị giá 1.500 tỷ USD nhắm vào nền kinh tế Nga, với mục tiêu chính là giữ nguyên giá trần đối với dầu Nga...

Theo kế hoạch ban đầu, EU sẽ rà soát cơ chế trần giá dầu vào ngày 15/7. Tuy nhiên, giá dầu đã tăng mạnh sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa. Nếu tiến hành rà soát trong bối cảnh hiện nay, giá trần có thể được điều chỉnh tăng theo giá thị trường, qua đó giúp Nga thu được nhiều tiền hơn từ xuất khẩu dầu.

Để tránh kịch bản này, Ủy ban châu Âu (EC), cơ quan điều hành của EU, đề xuất một đợt trừng phạt mới nhằm hoãn đợt rà soát và tiếp tục duy trì sức ép lên nguồn thu dầu mỏ của Moscow. 

Theo đó, Ủy ban châu Âu đã đề xuất gói trừng phạt Nga thứ 21, nhắm vào việc bán dầu, hạm đội ngầm của Moscow, mở rộng phạm vi sang nhiều lĩnh vực mới như năng lượng, ngân hàng, tiền kỹ thuật số, thủy sản và binh lính tham gia vào chiến dịch quân sự toàn diện ở Ukraine. Phát biểu tại Brussels (Bỉ), Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết gói trừng phạt mới tập trung vào các lĩnh vực có tác động lớn nhất đối với nền kinh tế Nga, bao gồm năng lượng, dịch vụ tài chính và thương mại. 

Đề xuất này được Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố hôm 9/6, hiện đang được đưa ra thảo luận trước khi các nước thành viên xem xét thông qua. Kế hoạch trừng phạt bổ sung nhằm vào Nga được đưa ra khi các đồng minh của Ukraine đang xem xét các cách thức mới để khôi phục tiến trình hòa bình và buộc Điện Kremlin chấp nhận lệnh ngừng bắn như một điều kiện tiên quyết cho các cuộc đàm phán.

Trọng tâm của đề xuất lần này là cơ chế giá trần đối với dầu Nga. Cơ chế này được EU phối hợp với Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) và Australia triển khai từ tháng 12/2022, nhằm hạn chế nguồn thu từ dầu mỏ của Moscow. Năm ngoái, cơ chế được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn, theo đó giá trần được đặt thấp hơn 15% so với giá dầu trung bình tại thời điểm rà soát.

Tuy nhiên, giá dầu tăng mạnh sau khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn vì xung đột tại Trung Đông đã làm thay đổi tính toán của EU. Giá dầu Urals của Nga hiện tăng lên 87 USD/thùng, so với mức 58 USD/thùng hồi tháng 2.

Trong bối cảnh đó, nếu EU vẫn tiến hành rà soát cơ chế giá trần vào ngày 15/7 như kế hoạch, mức trần có thể được điều chỉnh tăng theo giá thị trường. Điều này sẽ giúp Moscow có thêm nguồn thu từ dầu mỏ, dù chỉ trong ngắn hạn. Vì vậy, EC đề xuất hoãn đợt rà soát này đến tháng 1/2027 và tiếp tục giữ giá trần ở mức hiện tại là 44,1 USD/thùng.

Theo nội dung đề xuất, EU dự kiến mở rộng danh sách cấm giao dịch với hàng chục ngân hàng Nga, đồng thời bổ sung các tổ chức tài chính, nền tảng tiền kỹ thuật số và các đơn vị giao dịch dầu mỏ tại một số nước thứ ba. Cụ thể, gói biện pháp trừng phạt dự thảo nhắm vào 31 ngân hàng Nga, cũng như 20 công ty tiền điện tử, nền tảng và các nhà kinh doanh dầu mỏ bên ngoài - bị cáo buộc giúp Moscow né tránh các hạn chế.

Ngoài ra, Ủy ban châu Âu cũng đề xuất đưa vào danh sách đen 30 tàu thuộc hạm đội ngầm mà Moscow sử dụng để xuất khẩu dầu, né tránh lệnh cấm. Các tàu chở dầu này đang trong tình trạng xuống cấp đáng báo động và được coi là mối đe dọa cả về an ninh và môi trường đối với châu Âu. Hơn 600 tàu thuộc loại này đã bị từ chối tiếp cận các cảng và dịch vụ của EU.

Bên cạnh đó, các tàu và cơ sở hạ tầng khác - như cảng và nhà máy lọc dầu - hỗ trợ các hoạt động của hạm đội ngầm cũng sẽ bị đưa vào danh sách đen.

Gói biện pháp này dự kiến cấm xuất khẩu nhiều kim loại, hợp kim và linh kiện được sử dụng trong lĩnh vực quốc phòng. EU cũng lần đầu tiên đưa lĩnh vực thủy sản vào diện hạn chế, theo đó lần đầu tiên cấm nhập khẩu một số sản phẩm cá từ Nga, bao gồm cá tuyết. Việc xuất khẩu alumina của châu Âu dường như không nằm trong gói biện pháp này, bất chấp những tranh cãi đang diễn ra xung quanh một kế hoạch sản xuất alumina.

EU đang tìm cách gia tăng áp lực lên Moscow khi Mỹ nới lỏng lệnh trừng phạt Nga. Vào tháng 3, khối này đã gia hạn các biện pháp trừng phạt nhắm vào khoảng 2.600 cá nhân và thực thể, bao gồm việc hạn chế đi lại và đóng băng tài sản.

Trong khi đó, Mỹ phải đối mặt với chỉ trích vì đã gia hạn miễn trừ trừng phạt cho các quốc gia mua dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Nga, hiện đang được chất lên tàu chở dầu trên biển, trong bối cảnh thị trường năng lượng hỗn loạn do cuộc chiến tranh Mỹ - Israel chống lại Iran gây ra.