TCDN - Bất chấp chiến sự ở Trung Đông và các lệnh trừng phạt kéo dài của Mỹ, Iran vẫn đang duy trì nguồn thu đáng kể từ xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz.

Các ước tính mới nhất của giới phân tích cho thấy chính phủ Iran đang kiếm hơn 140 triệu USD mỗi ngày nhờ bán dầu trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh vì chiến sự ở Trung Đông, theo Financial Times.

Điều đáng chú ý là dường như Washington đang tạm thời “làm ngơ” trước các chuyến hàng dầu của Iran, nhằm tránh khiến thị trường dầu mỏ vốn đã bất ổn thêm chao đảo.

Dữ liệu theo dõi từ ảnh vệ tinh cho thấy ít nhất 13 siêu tàu chở dầu đã bốc hàng tại đảo Kharg, cảng xuất khẩu dầu lớn nhất của Iran, kể từ khi Mỹ và Israel khởi động chiến sự ở Trung Đông bằng việc tiến hành các cuộc không kích vào cuối tháng trước.

Công ty phân tích năng lượng Kpler ước tính khoảng 24 triệu thùng dầu Iran đã được vận chuyển qua eo biển Hormuz trong thời gian này.

Trong khi các tàu chở dầu của Iran vẫn tiếp tục lưu thông, Tehran lại siết chặt việc di chuyển của các tàu thuyền khác tại eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới.

Theo nhiều báo cáo, lực lượng Iran đã bắn cảnh cáo các tàu chở dầu trên vùng Vịnh, khiến hoạt động vận chuyển tại khu vực này gián đoạn nghiêm trọng.

Eo biển Hormuz vốn là tuyến đường chiến lược, nơi khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua mỗi ngày. Việc dòng chảy năng lượng tại khu vực này gián đoạn vì chiến sự ở Trung Đông đã khiến giá dầu quốc tế tăng vọt, vượt mốc 100 USD/thùng, kéo theo nguy cơ lạm phát  năng lượng trên toàn cầu.

Sự gián đoạn của việc vận chuyển dầu cũng buộc nhiều quốc gia Trung Đông cắt giảm mạnh sản lượng dầu và khí đốt, do thiếu khả năng xuất khẩu hoặc lưu trữ dầu thô trong bối cảnh các tuyến vận chuyển tắc nghẽn.

Mỹ tạm chấp nhận dòng dầu Iran

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thừa nhận Washington hiện chấp nhận để dầu Iran tiếp tục lưu thông, dù các lệnh trừng phạt vẫn còn hiệu lực.

“Iran vẫn đang đưa dầu ra thị trường và chúng tôi để tình trạng đó diễn ra nhằm đảm bảo nguồn cung cho phần còn lại của thế giới,” ông Bessent nói trong cuộc phỏng vấn với CNBC.

Theo Scott Bessent, gần đây Iran cũng đã cho phép nhiều tàu của Ấn Độ và có thể cả Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz, tạo ra một “khoảng mở tự nhiên” trong hoạt động vận tải năng lượng.

“Điều quan trọng là thị trường toàn cầu vẫn được cung cấp đủ dầu,” ông Bessent nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Mỹ cũng đã nới lỏng các hạn chế đối với dầu Nga nhằm giúp thị trường năng lượng ổn định hơn – một động thái có thể khiến dầu Iran phải cạnh tranh mạnh hơn tại thị trường Trung Quốc.

Bất động trong chính giới Mỹ về cách đối phó Iran

Tuy nhiên, cách tiếp cận mềm mỏng của Washington đang gây tranh cãi trong nội bộ chính giới Mỹ. Nhiều nghị sĩ và chuyên gia an ninh cho rằng Mỹ nên cắt đứt hoàn toàn nguồn thu từ dầu của Iran để gây áp lực lên Tehran.

Helima Croft, chuyên gia năng lượng tại RBC Capital, nhận định rằng nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, việc siết chặt xuất khẩu dầu Iran có thể sớm được Nhà Trắng cân nhắc nghiêm túc.

Trong diễn biến quân sự gần đây, Mỹ tuyên bố họ đã tấn công hơn 90 mục tiêu trên đảo Kharg, bao gồm các kho chứa thủy lôi của hải quân Iran. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu tại đây vẫn được giữ nguyên, cho thấy Washington chưa muốn làm gián đoạn hoàn toàn nguồn cung dầu từ khu vực.

Một số quan chức “diều hâu” tại Mỹ thậm chí đề xuất chiếm quyền kiểm soát đảo Kharg nhằm tạo đòn bẩy chiến lược trước Iran. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo kế hoạch này tiềm ẩn rủi ro lớn.

Theo ông Michael Doran của Viện Hudson, việc triển khai quân đội Mỹ tới đảo Kharg có thể khiến binh sĩ trở thành mục tiêu trực tiếp của tên lửa Iran, trừ khi Washington có thể vô hiệu hóa hoàn toàn hệ thống phòng thủ của Tehran.