TCDN - Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ đối soát dữ liệu giảng viên với cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội nhằm xác minh mức độ gắn bó thực tế với các trường đại học, ngăn tình trạng kê khai đội ngũ thạc sĩ, tiến sĩ để tăng chỉ tiêu tuyển sinh.

Tại Hội nghị Giáo dục đại học năm 2026 sáng 1/10, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho hay, hệ thống giáo dục đại học sẽ không còn quản lý theo kiểu cũ mà chuyển sang quản trị dựa trên dữ liệu, theo báo Dân trí. 

Theo đó, Bộ định hướng xây dựng hệ thống theo dõi người tốt nghiệp, kết nối doanh nghiệp và cựu sinh viên để theo dõi việc làm phù hợp, thu nhập, tiến triển nghề nghiệp và đóng góp xã hội. Các dữ liệu về thu nhập, bảo hiểm, thuế và việc làm sẽ được sử dụng để đánh giá tác động của đào tạo.

Điều này giúp cơ quan quản lý nắm rõ sinh viên trường nào ra trường có việc làm đúng chuyên môn, thu nhập bao nhiêu, từ đó điều tiết nguồn lực và chỉ tiêu tuyển sinh minh bạch. 

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân cho hay, thời gian tới, Bộ sẽ triển khai đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia. Đối với giảng viên, khi đăng ký trên hệ thống sẽ được gắn với mã định danh công dân. Bộ sẽ truy vết, đối soát với dữ liệu từ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và cơ quan Thuế.

Theo Thứ trưởng, nhiều trường nộp danh sách có bằng thạc sĩ, tiến sĩ để xin tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Nhưng khi kiểm tra mã số thuế thu nhập cá nhân trong cả năm không thấy phát sinh thu nhập từ trường, nghĩa là người đó có đi giảng dạy đâu? Việc liên thông dữ liệu sẽ lập tức phát hiện giảng viên đó có gắn bó thực chất với trường hay không. Bộ sẽ sớm thí điểm kiểm tra chéo tại một số ngành và trường "nóng".

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ không chỉ nhìn vào báo cáo tỷ lệ việc làm do các trường tự thống kê, mà sẽ đánh giá qua việc sinh viên ra trường 2-3 năm có thu nhập hay không, mức đóng thuế ra sao.

“Không có thu nhập thì rõ ràng là không có việc làm. Dữ liệu này sẽ được đối soát và công bố công khai, buộc các trường phải đào tạo gắn chặt với chất lượng thực tế”, Thứ trưởng khẳng định.

Thứ trưởng Lê Quân cũng nói thêm, khi chuyển sang quản trị bằng dữ liệu, mỗi chuyên viên phụ trách phải nắm rõ thế mạnh, điểm yếu và nguy cơ rủi ro của từng trường đại học. Dựa trên dữ liệu, hệ thống sẽ tự động khoanh vùng để quyết định trường nào cần thanh tra ngay lập tức, trường nào cần đưa vào diện kiểm định, qua đó điều chỉnh kịp thời.

Phó thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy chất lượng làm yêu cầu xuyên suốt, thực hiện quản trị chất lượng theo kết quả đầu ra, tạo chuyển mạnh sang quản lý chất lượng bằng tiêu chuẩn, dữ liệu, công khai và hậu kiểm; kết quả kiểm tra là căn cứ xác định năng lực tuyển sinh, mở ngành và giao nhiệm vụ. Các cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm đầy đủ về tính trung thực của dữ liệu và chất lượng đào tạo; quy mô tuyển sinh, mở ngành và thực hiện nhiệm vụ đào tạo phải phù hợp với năng lực thực tế của cơ sở...

Bộ Giáo dục và Đào tạo phải tạo đột phá trong quản trị bằng dữ liệu, chuyển đổi số và chủ động thích ứng với trí tuệ nhân tạo; phải xây dựng hệ thống dữ liệu giáo dục đại học "đúng, đủ, sạch, thống nhất, dùng chung"; khắc phục tình trạng một chỉ tiêu có nhiều cách hiểu, nhiều số liệu khác nhau. Dữ liệu phải phục vụ trực tiếp cho quản trị, dự báo, cảnh báo chất lượng, phân bổ nguồn lực và hoạch định chính sách. Đồng thời, cần giảm gánh nặng báo cáo cho các trường theo nguyên tắc dữ liệu khai một lần, được kết nối và sử dụng nhiều lần.