TCDN - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích hai tập đoàn dầu khí lớn ExxonMobil và Chevron vì thu về khoản lợi nhuận khổng lồ trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh do xung đột tại Iran. Ông yêu cầu các doanh nghiệp chia sẻ một phần lợi nhuận với người dân, đồng thời giảm giá nhiên liệu bán lẻ.

Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng tối 3/8 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump nhắm trực tiếp vào ExxonMobil và Chevron sau khi hai tập đoàn công bố kết quả kinh doanh quý II với lợi nhuận ở mức cao.

“Họ đang kiếm quá nhiều tiền vì tình trạng khan hiếm nguồn cung. Tôi không thích điều đó”, ông Trump nói, đồng thời cho rằng các doanh nghiệp dầu khí nên chia sẻ một phần lợi nhuận với người dân thông qua việc giảm giá bán nhiên liệu.

Theo Reuters, giá xăng bán lẻ tại Mỹ đã tăng hơn 30% kể từ khi các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran làm gia tăng lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu. Giá xăng bình quân tại Mỹ hiện ở mức khoảng 4,10 USD/gallon, tạo thêm sức ép đối với chính quyền Trump trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần.

Hai tập đoàn dầu khí thu lợi nhuận hàng chục tỷ USD

Giá dầu thế giới biến động mạnh kể từ khi xung đột tại Trung Đông leo thang. Theo các số liệu được công bố, giá dầu Brent từng ở quanh mức 70 USD/thùng trước khi các cuộc tấn công nhằm vào Iran diễn ra. Sau đó, giá dầu tăng mạnh, có thời điểm lên tới khoảng 126 USD/thùng trước khi hạ nhiệt.

Riêng ngày 3/8, giá dầu Brent giảm khoảng 7%, xuống còn 83,77 USD/thùng sau khi ông Trump tạm hoãn một cuộc tấn công mới nhằm vào Iran và phát tín hiệu về khả năng đạt được thỏa thuận giúp khơi thông nguồn cung dầu từ khu vực Vùng Vịnh.

Trong bối cảnh giá dầu tăng cao, các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ ghi nhận kết quả kinh doanh ấn tượng.

Chevron báo lợi nhuận quý II đạt khoảng 12,2 tỷ USD, mức cao kỷ lục của doanh nghiệp. Trong khi đó, ExxonMobil đạt 14,7 tỷ USD, mức lợi nhuận theo quý cao nhất trong 4 năm và tăng mạnh so với quý trước. Kết quả của ExxonMobil được hỗ trợ bởi giá dầu cao và biên lợi nhuận lọc dầu cải thiện trong bối cảnh xung đột tại Iran.

Tổng lợi nhuận của riêng hai tập đoàn này trong quý II đã vượt 26 tỷ USD, qua đó làm gia tăng tranh luận về việc liệu các doanh nghiệp năng lượng có đang hưởng lợi quá lớn từ tình trạng bất ổn trên thị trường dầu mỏ.

Ông Trump nhấn mạnh: “Chevron kiếm quá nhiều tiền. ExxonMobil cũng kiếm quá nhiều tiền”. Theo Tổng thống Mỹ, các tập đoàn nên “chia sẻ một phần lợi nhuận đó với người dân” và tốt nhất là giảm giá bán nhiên liệu tới người tiêu dùng.

Đáng chú ý, việc ông Trump công khai gây sức ép với các tập đoàn dầu khí được xem là động thái đáng chú ý, bởi chính quyền của ông vốn duy trì quan điểm ủng hộ việc mở rộng sản xuất dầu khí trong nước.

Doanh nghiệp cho rằng giá nhiên liệu phụ thuộc thị trường toàn cầu

Không chỉ ExxonMobil và Chevron, nhiều tập đoàn dầu khí quốc tế cũng ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh trong quý II.

Theo The Guardian, tám tập đoàn dầu khí lớn, trong đó có Saudi Aramco, BP, Shell, Chevron và ExxonMobil, đạt tổng lợi nhuận gần 93 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6/2026. Kết quả này phần lớn được thúc đẩy bởi đợt tăng giá dầu sau khi xung đột tại Iran làm gián đoạn nguồn cung năng lượng.

BP cũng công bố lợi nhuận quý gần nhất đạt khoảng 5,73 tỷ USD, gần gấp đôi so với quý trước đó. Giám đốc điều hành BP Meg O'Neill cho biết bà hiểu sức ép chi phí mà các hộ gia đình đang phải đối mặt, nhưng nhấn mạnh dầu mỏ là hàng hóa được giao dịch trên thị trường toàn cầu.

Theo bà O'Neill, giá bán các sản phẩm dầu mỏ của doanh nghiệp chịu tác động trực tiếp từ biến động của giá dầu thế giới, do đó các công ty không hoàn toàn tự quyết định mức giá mà người tiêu dùng phải trả.

Trong khi đó, Viện Dầu khí Mỹ (API) cũng bảo vệ các doanh nghiệp trong ngành, cho rằng giá nhiên liệu tăng chủ yếu xuất phát từ những rủi ro đối với chuỗi cung ứng toàn cầu thay vì hành vi trục lợi của các tập đoàn dầu khí.

Trump gia tăng sức ép trước bầu cử giữa nhiệm kỳ

Giá nhiên liệu trở thành vấn đề chính trị nhạy cảm đối với chính quyền Trump khi chi phí tại các trạm xăng vẫn ở mức cao, trong khi giá dầu thô bắt đầu giảm.

Ngày 3/8, giá dầu Brent giảm khoảng 7% sau khi ông Trump phát tín hiệu về khả năng nối lại các nỗ lực ngoại giao với Iran. Tuy nhiên, giá xăng bán lẻ chưa giảm tương ứng, khiến chính quyền Mỹ tiếp tục chịu sức ép phải đưa ra giải pháp nhanh chóng.

Nhà Trắng đang cân nhắc tiếp tục gia hạn miễn trừ một số quy định của Đạo luật Jones nhằm tạo điều kiện vận chuyển nhiên liệu linh hoạt hơn và giảm các điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng. Chính quyền Trump kỳ vọng động thái này có thể góp phần kéo giá nhiên liệu xuống trong những tuần tới.

Bên cạnh đó, ông Trump đã chỉ đạo Bộ Tư pháp Mỹ xem xét khả năng xảy ra hành vi tăng giá bất hợp lý trên thị trường bán lẻ năng lượng. Chính quyền Mỹ cũng tiếp tục gây sức ép với các doanh nghiệp dầu khí nhằm nhanh chóng chuyển lợi ích từ giá dầu giảm tới người tiêu dùng.

Sức ép này diễn ra trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần và giá nhiên liệu có thể trở thành một trong những vấn đề tác động trực tiếp đến đánh giá của cử tri đối với chính quyền Trump.

Trong khi Tổng thống Mỹ muốn các tập đoàn dầu khí giảm giá bán, giới doanh nghiệp cho rằng giá nhiên liệu là kết quả của nhiều yếu tố trên thị trường toàn cầu, từ giá dầu thô, năng lực lọc dầu, vận chuyển đến những rủi ro địa chính trị. Vì vậy, việc lợi nhuận của các tập đoàn tăng mạnh không đồng nghĩa toàn bộ khoản chênh lệch có thể được chuyển trực tiếp thành mức giảm tương ứng tại các trạm xăng.